Daha ilk bakışta “Ben bu kişiyle çalışmam.” dediğiniz oldu mu? Ya da hizmet aldığınız bir yerden ağzınızda buruk bir tatla ayrıldığınız? …  Muhtemelen sizin önem verdiğiniz şeyleri (değerlerinizi) orada bulamadığınız için böyle hissettiniz. Müşterilerinize benzer bir deneyimi yaşatmaktan, piyasadaki itibarınızı zedelemekten (sonuç olarak başarısız olmaktan) sizi koruyacak en önemli şey işinizde yaşatmak istediğiniz değerleri netleştirmek ve somut bir şekilde yaşatabilmektir. Bu yazıda bir koç olarak tek başınıza bir iş yapıyor olsanız bile “iş değerlerinizi netleştirmenin”, somutlaştırmanın önemini, bunu nasıl yapacağınızı ve işinizde nasıl kullanacağınızı anlatıyorum. 

 

 

Pek çok bireysel girişimci işlerinde aslında kişisel değerlerini yaşatırlar. Dolayısıyla bu yazı, şirketlerin kullandığı, kurumsal hayattan devşirme iş değerlerini değil; solo bir girişimci olarak sizin kişisel değerlerinizi ve bunları işinizi yaşatabilmenizi sağlayacak yöntemleri anlatıyor.

 

Biliyorum… İş değerlerinizi netleştirmek koçluk işinizle ilgili en acil konulardan birisi değil; ancak üzerinde derinlemesine düşünmenizi gerektiren en önemli meselelerden birisidir. Çünkü;

 

İş Değerlerinizi Netleştirmek Neden Önemli?

 

Sahip olduğunuz değerler siz farkında olsanız da olmasanız da işinizi şekillendiriyor. Değerlerinizi netleştirmek size işinizin dümeninde bilinçli bir şekilde durma gücü kazandırır.

 

  • İş değerleriniz marka ve kimliğinizin bir parçasıdır. Değerleriniz size özgü kimliğinizi ve sesinizi oluşturur. Sizin ayırt edici özelliklerinizi anlatır. Böylece kalabalıktan farklılaşmanızı, ayırt edilmenizi, kişilik kazanmanızı sağlar. Değerlerinizin farkında olarak hareket ettiğinizde rakiplerinizin önemsemediği bir konu, sizin işinizin ayırt edici bir özelliği olarak, insanların sizi tercih etmesinin en önemli sebebi haline gelebilir.

 

  • Neyin önemli olduğunu size, müşterilerinize, ortaklarınıza ve varsa çalışanlarınıza anlatır. Değerlerinizi ortaya koymak işinizin ayırt edici özelliklerini ve kimliğini, hedef kitlenize etkili bir şekilde anlatabilmenizi sağlar. Kendi tarzınızın ayırt edici özelliklerinizi kolayca ifade edebilmenizi kolaylaştırır.

 

  • İş değerleriniz, aynı zamanda, iş yapış tarzınızı belirleyen ilkeler olduğundan bütün kararlarınızı etkiler. Karar alırken değerlerinizi gözetip gözetmediğinizi kontrol ettiğinizde; her zaman sizin için doğru kararları aldığınızdan emin olursunuz.

 

  • Değerleriniz aynı zamanda bir standartlar kümesidir. En önem verdiğiniz şey, “en iyi kalitede hizmet”  ise sizin kalite kriterlerinizi tutturamayan hiç bir projeniz bir ürün veya hizmet olarak müşterinin önüne gelmeyecektir.

 

  • Ben henüz bu işe sadece para için giren bir koç veya kişisel gelişim uzmanıyla karşılaşmadım. Hepimiz, daha mutlu ve tatminkar bir hayat için bu işteyiz. Değerlerinizi netleştirmek ve işinizi yaparken bu değerleri yaşatmak o mutluluk ve tatmini yaşayabilmenizi sağlar. Bu bakımdan değerleriniz sizi motive eden birer unsurdur.

 

  • Herkes ortak değerleri ve inançları paylaştığı kişilerle bir arada olmak ister. Benzer değerleri yaşadığımız insanların yanında kendimizi güvende, mutlu ve huzurlu hissederiz. Bu insanlarla iş yapmak isteriz. Değerlerinizi netleştirmek,  kendi değerlerinize uyan bir iş kültürü oluşturmanıza yardım ederek mevcut ve potansiyel müşterilerinizi eğitir. Şirketiniz (ya da sizin) hakkındaki fikirlerini oluşturmalarını kolaylaştırır. Bir koç, kişisel gelişim uzmanı, danışman veya eğitmen olarak saygınlığınızı, itibarınızı ve isminizi istediğiniz saygınlıkta inşa edebilmenizi sağlar.

 

Değerler üzerinde çalışmaya geçmeden önce “değerler” kavramına da değinelim.

 

Çekirdek Değerler Nedir?

 

Değerler, hayatımızda bizim için en önemli olan şeyleri anlatan soyut kavramlardır.

Sahip olduğumuz değerler günlük yaşantımızdaki tüm eylemlerimizi belirleyen ana kriterler, kurallar ve rehberler bütünü gibi çalışırlar. Günlük hayatımızdaki her türlü kararı şekillendiren şeyler (inançlarımızla birlikte) değerlerimizdir. Böylece aslında kişiliğimizin de birer parçasını oluştururlar.

Ben kişisel değerlerimizi veya çekirdek değerlerimizi birer pusulaya benzetmeyi seviyorum. Çünkü değerlerimizin işaret ettiği yönde  ilerlediğimizde mutluluk ve doyum hissederiz,  değerlerimize sırtımızı döndüğümüzde ise  (ya da birilerinin bizi uzaklaştırmasına izin verdiğimizde) acı, öfke, mutsuzluk ve doyumsuzluk.

 

İşinizde Çekirdek Değerler

 

Benzer bir durum iş hayatımızda da geçerlidir. İşinize dair önem verdiğiniz şeyler (iş değerleriniz) günlük davranış, eylem ve kararlarınızda somutlaşır, görünür, hissedilir, anlaşılır hale gelir. Nasıl iş yaptığınızı ve müşterilerinizin sizinle irtibata geçtiklerinde nasıl bir deneyim yaşayacaklarını tanımlar. Bu deneyim basitçe bir pazarlama mesajınızı okumak da olabilir, sizinle bir seans geçirmek de olabilir, ürün veya hizmetlerinizi kullanmak da olabilir.

 

(Kuşkusuz “değer” kavramı iki paragrafta geçilemeyecek kadar derin bir konu. Ancak konumuzdan sapmamak adına mümkün olduğu kadar özetledim.)

 

 

İş Değerlerinizi Netleştirme Çalışması

 

Bu çalışmayla sizde olmayan bir şeyi, yoktan var etmeyeceksiniz. Farkındalığınızı arttırarak, değerlerinizi işteki başarınız için daha iyi bir şekilde ifade etmenizi sağlayacak somut eylemleri tanımlayacaksınız.  

 

3 Aşama:

  1. Değerleri keşfetme/ fark etme
  2. Değerleri tanımlama/ anlamlandırma
  3. Değerleri somutlaştırma/ eyleme dökme
  4. Taahhüt etme

 

1- Değerleri Keşfetme/ Fark etme

 

Aşağıdaki soruları cevaplarken her birisi için 2-3 tane değer (veya değerler kümesi) yazın. Örneğin tek başına “Sevgi” veya “sevgi, sıcaklık, samimiyet” gibi…

 

  • Bir müşteri olarak şimdiye kadar yaşadığınız en memnun edici satın alma deneyiminiz neydi? Sizi en mutlu eden… belki oraya tekrar gitme isteği uyandıran… deneyiminiz… (En memnun ayrıldığınız alışverişiniz…? Bir eşya mı satın almıştınız? Bir hizmet mi? …)

 

  • Bu deneyimde sizi bu derece mutlu ve memnun eden şeyler neydi? (aklınıza gelen kelimeleri, değerleri not edin…) 

 

  • Bir ürün veya hizmet satın aldığınız bu yeri başkalarına hararetle tavsiye ettiniz mi? O iş yerinde veya kişide bulduğunuz hangi unsurları anlatmıştınız? ( aklınıza gelen kelimeleri not alın…) 

 

  • Bir müşteri olarak şimdiye kadar yaşadığınız en kötü tecrübe neydi? Sizde kızgınlık, pişmanık veya öfkeye neden olan deneyim?

 

  • Bunları hissetmenize neden olan unsurlar neydi? Hangi değerlerinize dokundu da böyle hissettiniz? (not almaya devam…) 

 

  • Sizi, daha ürünü, hizmeti satın almadan kaçıran şirketler, kişiler oldu mu? Mesela çok merak ettiğiniz ve almak istediğiniz bir hizmetle ilgili olarak o yeri aradığınızda fikrinizin değişmesine ve almaktan vazgeçmenize neden olan bir yer?

 

  • Aynı hizmeti veren iki yer arasında, birini diğerine tercih etmenize neden olan faktörler nelerdi? Tercih nedenleriniz hangi değerlerinizin birer yansıması? ( aklınıza gelen kelimeleri not alın…) 

 

  • Piyasada en çok sevdiğiniz ve beğendiğiniz; müşterilerim de beni böyle görsün dediğiniz bir kişi, kurum var mı? O kişi veya kurumda gördüğünüz hangi değerleri siz de kendi iş hayatınızda yaşatmak istersiniz? ( aklınıza gelen kelimeleri not alın…) 

 

  • “Kendi müşterilerim tarafından böyle algılanmaktansa, ölmeyi tercih ederim!” dediğiniz birileri var mı? Hangi değerleri o kişi veya kurumlarda göremiyor oluşunuz size bunu söyletiyor? ( aklınıza gelen kelimeleri not alın…)

 

  • Siz, sizinle aynı işi yapan birisinden aynı hizmeti alacak olsaydınız, neler beklerdiniz? Neleri görmek hoşunuza giderdi? Nelerden hoşlanmazdınız? (not almaya devam…) 

 

Yukarıda farklı farklı sorulardan bir iki tanesi bile size çağrışım yaptırdıysa, 10’un üzerinde kelime veya ifadeden oluşan bir liste çıkmıştır. Listenize, aynı veya benzer kelime ve ifadeleri tekrarladığınız olmuş mu? Benzer kelime ve değer gruplarını bir araya getirerek listenizi daraltın. (Bazı ifadeler tek başına kalacaktır, olabilir.)

 

Listenizden sizin için en önemli olan, işinizde yaşatmak istediğiniz, işinizi yaparken olmazsa olmaz dediğiniz ilk 5 veya 10 değeri (değer topluluklarını) seçerek ikinci aşamaya geçin. Bu noktada kendinize samimiyetle şunu sormanızı istiyorum: “Bu değer benim de işimde gerçekten yaşatmak istediğim bir değer mi?”

 

 

 2- Değerleri Tanımlama/ Anlamlandırma

 

 Artık elinizde size rehberlik edecek bir değerler demetiniz var. Bu aşamada her bir değerin veya değer grubunun hangi anlamlara gelebileceğini düşünmek için biraz vakit ayırın. Her bir kelime üzerine biraz düşünerek sizin yüklediğiniz anlam dışında başka hangi anlamlara gelebileceğini düşünün. Her birisi üzerinde biraz beyin fırtınası yapın. Çevrenizdeki kişilere o değerden ne anladıklarını, o değerin onlar için ne ifade ettiğini sorabilir, hatta isterseniz bir Türkçe sözlükten bile faydalanabilirsiniz. Her bir değer için bulduğunuz farklı anlamları not edin.

Bu alıştırma neden önemli? Çünkü, bu kavramlar başka başka insanlar için çok farklı anlamlara gelebilir. Onları da bilmek, değerlerinizi daha geniş bir yelpazede aktive etmenizi sağlar.

 

 

3- Değerleri Somut Eylemlere Dönüştürme

 

Sıra iş değerlerinizi somutlaştırmaya geldi.

Böylece sadece siz değil, başkaları da (potansiyel müşterileriniz, danışanlarınız, ortaklarınız, birlikte iş yaptığınız diğer insanlar da) buna gerçekten önem verdiğinizi görebilir, hissedebilir, anlayabilir.

 

Seçtiğiniz her bir değer için aşağıdaki alıştırmayı yapın. Her bir soru için en azından 4-5 farklı eylem, davranış, tutum tasarlayın. (Şimdiye kadar yaptığınız işlerde bunları ne kadar iyi bir şekilde yansıtabildiğinizi düşünün… daha neler yapsanız bu değerlerinizi daha fazla ortaya koymuş olursunuz.)

 

  • Bu değerler işinizin hangi alanlarıyla ilgili?

 

  • Hangi alanlarını kapsıyor?

 

  • Bunları işinizde yaşatabilmek için neler yapmanız gerekir?

 

  • Hangi eylemlerde bulunmanız, hangi tutumları sergiliyor olmanız gerekir?

 

  • Bu değerleri işinde yaşattığınızı nasıl bileceksin?

 

  • Diğer insanlar bu değerleri yaşattığını nasıl anlayacak?

 

Artık elinizde, işinizle ilgili sergilemek istediğiniz değerleri yansıtan somut bir eylemler listesi var. Şimdi sıra belki biraz daha zor bir konuda.

 

4- Taahhüt

 

Eyleme dönüşmemiş, somutlaşmamış, gözle görülmeyen, hissedilmeyen, anlaşılmayan hiç bir değer aslında bir değer değildir. Sadece ideal bir durumun hayalidir. Olduğunuz şey değil, olmak istediğiniz şeydir. Önemli olan nasıl bir koç (iş adamı, iş kadını) olmak istediğiniz değil; nasıl koç (iş adamı, iş kadını) olduğunuzdur. Nasıl bir koç, nasıl bir danışman, eğitmen, uzman vs. olduğunuz ve işinizde ne kadar başarılı olacağınız eylemlerinize,  davranışlarınıza, belirli durumlar, kararlar karşısındaki tutumlarınıza bağlıdır.

 

Artık geriye bu değerlere göre yaşama kararlılığınıza kalıyor. Çünkü tüm bu değerleri birer idealden realiteye dönüştürecek şey sizin iş değerlerinizi işinizde yaşatmak için duyduğunuz bağlılık ve adanmışlıktır…

 

Bu değerleri işinizde her gün, her an yaşatmayı kendinize taahhüt ediyor musunuz?

 

 

Benim işimi yaparken en önemli bulduğum şeyler:

samimiyet, içtenlik, özen,  müşteri memnuniyeti, sürdürülebilir sonuçlar yaratmak, güven ve disiplin…

 

Siz  de değerlerinizi aşağıda paylaşır mısınız?  Sizin işinizle ilgili değerleriniz, en önem verdiğiniz konular neler? 15

Yorumlar

yorumlar